Холобура: киһи Пхукекка биэс саха сылааны Пхукекка сааскы дьиэ атыылаһаары 12 миллион бааттыны көҥүл көрбүтэ, тайландскай юрист компанияны туруортубута, онно 51% Тайыс гражданнара үстэрэ туттар, сорудахтаах киһи (атын дойду киһитэ) 49% уонна дьаһайар быраабы ылбыт. Бу оҥоһуу 20 сыл усталаах үтүөкэммитэ. 2026 сыл ахсынньы 1 күнүттэн (ааспыт эбит) DBD (Department of Business Development) бу үс Тайыс акционерэ ханнык эмит харчытын ханан ыла сылдьыбытын, ол харчы ханан устан испитин суруйуохтаах.
Бу ыйаах, 2/2569 №-дээх, атын дойду киһитин компанияга киирбитин бобботох, эмиэ да мантан иннинэ бэлиэтэммит компаниятын хааллартыбат. Ол ортотугар туох барыта уларыйда диэн эттэххэ: чуруос-плейсхолдер Тайыс акционернан хамсаныы билиҥҥитэ балысхан кыайбат буолла. Регистратор урут баара бэлиэтэммит акционернай структураны эрэ көрбүтэ, билигин баара харчы хайдах устубутун бүтүннүүтэ хатылыы туруорар.
Саҥа кыраллар эрэ баара тобулуллаллар. 2/2568 №-дээх ыйааҥҥа сылдьыбыт бэлиэтээһиннэр туох да буолбатахтарыгар хатылана суолталаах кубулуйбат.
Ханнык докумуоннар билигин наада буолла?
Атын дойду киһитин киллэрбит хас биир кыраа туттар докумуоннарын испиттэрин билиҥ. Тайыс акционерэ бааттытын ханан ыла сылдьыбытын көрдөрөр банк квитаннатын, компания счётугар түспүт харчы туһунан ыстатыматы уонна бэйэ илиинэн баттаммыт Investment Explanation Letter диэн ыстаамматы бэрдэххинэ этэр. Бу докумуоннарбын ким да иннигинэ таба ыла сылдьыбатах диэн ыйытыыны толорон испиттэр.
Бу барыта регистрацияны толорор кэмигэр эбэтэр компанияга уларытыы киллэрэр кэмигэр толорулуннар, а бу кэлин наллах аудит кэмигэр буолбатах. Эбэтэр атын тылынан: билигин кыраа сайдыбыт сылыгар да, компания дьаһайар этэригэр да, акция атыылааныгар да, эбэтэр атын дойду киһитин сигнатор быһыытынан киллэрэр этэригэр да, бу баары толорор наадалаах.
Ыйаах 50% аҕыйах атын дойду киттитинэн (foreign participation under 50%) туруоруллубут компаниянан партнерства структуратааларын, эбэтэр атын дойду акционерин директор быһыытынан анаан испиттэрин, эмиэ хатылыы бэрэбиэркэлиир кээмэйэ ыйан испит.
Хайдах кэпсэммит акцияларынан 'схема' булуллара?
Бу барытын элбэх компанияны туруортаабыт истиэммэ элбэх кыайыы. Тайыс акционернан хамсаныы 49% диэн тыгыннаах цифра экономическай логиканан буолбатах, 1999 сыл (Foreign Business Act B.E. 2542) законунан сыаллаах компромисс. Эт-ырыа-хас дойду (foreign) 50% уонна ордук хапиталы дьаһайдаҕына, ол компания дойдугутугар 'атын дойду киһитин' диэн ааттанан хайдах барар. Рынок тута аhа туттубута: 49% сыраhай киhи, 51% Тайыс гражданнара.
Бу схема Пхукек, Ко Самуй, Паттая арыаллаах бигэлэрин туспа тыhыынчанан кубоманан туруортаммыт. Земельнэй кодекс сирдэри (Land Code) атын дойду киhитэ доверенниктэн атыылаhар быраабы бобор, а Департамент по земельным делам сир аймаhын мунах сатыырга бигэлии сыныыр. 2024 сыл иннигэр бу быраап сы дьаhал баара сирэй буолбатаҕа.
Бу барыта 2024 сылтан хамсаныы сайдыбыта - ыраахтан буолбатах, оннук иннинэ ким да сир схематын кыайбатах: устрайыы кэмин мунньуулара, сурт нусхабыт бизнестэр (ренталар, дайв-центрдар, тревел-агентствалар) тэрилиннэр, ол таhынан 15,000 бааттыны хамнастаах Тайыс гражданнара мянан-мянан бааттыны хапиталы дьаhайар акционер быhыытынан бэлиэтэммит. Ол кэминэн DBD бары документацияны эргитэн көрдөбүтэ.
Аhаҕас акционернан кыайбыт схема хайдах ыраахтаата?
Бии популярнай технология (preference shares диэн ааттаах, дьаhайар быраабы эрэ бэйэлэй акционерга биэр, тыа эккирэс акцияларынан) уонна атын дойду киhитин Тайыс акционерэ хаhан харчыны сатаан ылбытын кыайар кыраас. DBD урут преференциальнай акцияны ниэнэми бэлиэ быhыытынан барытык көрбүтэ. Ол эрэн иккис технология - 'loan' - билигин банк квитаннатыгар быыстараллар. Харчы Тайыс акционер счётугар кыраа туттар күннэригэр 2-3 хонон, компания хапиталыгар туттар суумата бэйэ-бэйэтин таба барар, ол көстор. Юридическэй хаастаныы банковскай хронологияны кыайбат.
Урут туруортаммыт компаниябар ханнык эрэ уойан буолуохтуй?
Биир мэлдьи хараллыахтаах туох барыта: 2021 эбэтэр 2025 сыллаахха бэлиэтэммит компания 2026 сыл ахсынньы 1 күнүттэн буолуотугар лааппыс буолбат, олус биир кэлэс да автоматически бэлиэтэммэт. Кыраллар риск атын кэмнэ киирэр: директор уларыйар, акция атыылаhар, хапитал уларыйар, эбэтэр атын дойду сигнаторын киллэрэр кэмнэ. Ол кэмнэ эhиги биэрэр докумуоннаргытыгар бу саҥа наадалаах пакет тардыллан кэлэр.
Манна тохсус кыраа: урут туруортаммыт схема хирлээмнэ буолбатаҕа, ол оннугар түhэрбит хирилиэ буолбута. Хааллартыы, схематан барыы, кыайбытынан хаалларыыттан ордук уустук буолла.
Компания туруортааргар этэригэр туох бобуулаах?
Чопчу бобуулаах бэлиэ - ниэнэми схема - 1999 сыллаахтан 27 сыл усталаах (Foreign Business Act B.E. 2542). 36-с статьягар аҕыйах 3 сыллык хаайыы уонна 100,000-1,000,000 бааттылаах штрааб бэлиэтэммит, атын дойду киhитигэр эмиэ, акцияны туттахтаах Тайыс гражданыгар эмиэ. Сир туспа буоллаҕына, сирдьи бобулуохтаах хайаллаа туох (forced sale) диэн быраап баар.
Билигин наада буолбат туох?
Анаан бэрт кыайыы: сир кубомата 25 миллион бааттытан аҕыйах диэн буоллаҕына, биир да компания туруортааhын толору суолталаах эбэн буолар. Земельнэй кодекс быраабынан бэлиэтэммит 30 сыллык доод (lease) кэккэлээх туттуубу хааллар, компанияны сылын-сыл аудит, регистрация уонна тыа Тайыс партнер эбэн испиттэрэ наадата суох. Иhин, суд практика 30 сыллык эргиппиэни саҥа сир баhылыгыгар быраактаах курдук эрэ көрбөт (extensions beyond 30 years туhунан) - бу кыайыы бигэлии сокуонунан хааллартыбат, ол хас биирдии сипсэрдиэхтин наада.
Ол эрэн, эhиги ыраас бизнестэри сатыы туттахтарыгар - гостиница, производство, экспорт, тыа рестаран-группа - бу баары аахпаккыт. Ол кэмнэ, ыраас Тайыс партнернан, бэйэ хапиталын аны сыралаах киллэрбит, дьаhайыыга кыттар компания - бу норма, толору легальнай схема. Улахан пройектар туhунан туспа суол баар: Foreign Business License эбэтэр BOI promotion, ол мантан 100% атын дойду хапиталын туттарар быраап баар.
Банковскай счёт аhаары биир хонон-иккитэ хайаллан испиттэрин бу кэмҥэ уhуннаа: 2026 сылга Тайыс баанньыктар компаниянай счёт аhааргар кытаанахтаан испиттэр, көгас атын мэлдьи мунньу быраак ыйытар. Регистрация иннинэ адьас биир нэдиэлэ туттарар туттаккытыгар, банк квитаннатын хойутатыы аhар кэлии учуетуагар ордук ыраас буолар.
Дьиэ-уот Тайланд бары чопчу сүбэлиир
Эhиги Тайландка компаниянан бэлиэтэммит сирдээх дьиэлээхиккит буоллаххытына, аудит толороохтоох: Тайыс акционернар харчытын хайдах ыла сылдьыбыттарын, сигнаторлар кими да, ол таhынан кэлэр 2 сыл иhинэ ханнык уларытыы наадалаахтарын билэн испиттэр. Бу барыны билиҥ толордоххутуна, кыраа биэрии хонуутун чэпчэки буолар.
Сурук көhөрбүт: AIM Bangkok