Бастакы: Бу төрүттэммит хабар суох дьайыы
Тайланд полицията Бангкоктааҕы дорообо кварталларга сир уонна дьиэ атыылаһарга тутуллар 33 кыытайдыы компанияны быыгырыы туттубут дьайыыны арыйда. Атыылаһыллыбыт дьиэлэр барыс суумата 1,275 миллиард бат (арыый 35 млн доллар) тахсар. Схема оннук: атыс сирэ - Китайтан кэлбит дьон Тайланд компаниятын аатыгар нуумэ (номиналлаах) Тайланд пайщиктарынан бэрэбилдьэрин туран, компания уруккаайынан сир уонна дьиэни атыылаһар, оттон бу барыта хайаан да сирдэри тас дойду дьоно олохтоохтук хааллара сатаабат сокуонтан быыгырыы.
Бу түбэлтэ соҕотох буолбатах. Дьайыы улахана уонна ону туһунан үгүс хабар, Тайланд былаас органнара бүтүн дойдуга нуумэ схемаларын кытта охсуһууну күүскэ көрдьорон эрэрин туоһута буолар. Бангкокка эбэтэр атын Тайланд куораттарыгар үлэ бэйиэрин туттар атыылаһааччыларга бу кэм - барытын тобулуулаах, дьулаайар сирэй быракка кэтэммэт эрэ көрдьут кэмэ.
Уопсай ыйынга: наадатаах тута билэр эбитэр
- Тайланд полицията Китай нуумэ-сетьын арыйда: 33 компания, Бангкокка 33 дорообо дьиэ, барыс суумата 1,275 миллиард баттан ордук
- Схема Земля Кодексын Статьятыгар 86 олохтоммут тас дойду дьонугар сир хааллартара боппуруучаны быыгырыы Тайланд нуумэ пайщиктарын туттубут
- Сокуону кэспиттэр малларын хаайтарар, эмтэн туорда сылдьаллар, уонна Тас Дойду Дьайар Сокуонунан (FBA) уголовнай эппиэккэ тардыллаллар
- Бу рейд улахан тенденцияны кистэлэн көрдьут: 2024 сылтан Тас Дойду Дьайыытын Тэрилтэтин Тиэккэлэрин Департамена (DSI) нуумэ-структуралары, ордук дорообо сегменти, күүскэ тэриэйдиин киирэн эрэр
- Бу кэрэ Пхукетка иккис пуонсата ситимэ 77 компанияны, 1,053 миллиард бат сирдэри туран бигэргэттэ - бу дьайыы Бангкок эрэ буолбатах, Тайланд бөтүлкэтэ түгэнинэн барыта хабылынар
- Хаамар сокуоннаах суолтар барыахтара баар: сыт-хайыстаах кондоминиум (freehold), уhуннук ырыытар лиз (30+30+30 сыл), BOI-нэн ситимнэммит структуралар
Билиин баар туох сокуонтан кэлэр?
Тас дойду дьонугар сир хааллартара боппуруучата 1954 сыллаах Земля Кодексын Статьятыгар 86 бигэ этиллибит. Бу сокуон 70 сыллаах ааспыт кэмнэ уларыйбатах хаалла, олохтоохтор эбэтэр Elite Visa холдерэлэрэ да туһанар бырааб суоҕун быhаарар.
1999 сыллаах Тас Дойду Дьайыытын Сокуоно (Foreign Business Act, FBA) сир атыс тэрилтэлэрин кытта Тайланд компаниятыгар тас дойду дьонун пайдара 49% диэри эрэ олохтуур. Тайланд пайщиктара кырдьык суумалара суок бэрэбилдьэрин туран пайдарын биэрэр нуумэ схемата уголовнай кыайдын быhаарыллар.
The Nation Thailand хабарынан, бу дьайыыга атыылаhыллыбыт дьиэлэр Бангкоктааҕы биирдиин ааттаах кварталларга сылдьар, дьиэ биирин ортотун сыаната 38,6 миллион баттан ордук (1 миллион доллартан ордук).
Бу тьлбэлтэ туран, Пхукетка, Пханг Нгаҕа, Крабитэ хас да иккис бас-пуонсата дьайыы буолбута: 500-тан ордук офицер тардылынна, 59 киhини хапhа онордулар, 60 сирдэри туруордулар, 77 компанияны сир уонна пайщик структуратыгар быhаарыы туран туругурдулар. Бу дьайыыга хабыллыбыт малларын суумата 1,053 миллиард баттан ордук.
Бутун Тайланд боотугар, Самуй уонна Пханнган этэрин эрэ 11 400-тан ордук тас дойду сибээстээх компанияны булан суруйдулар, бутун дойдуга 7000-тан ордук компанияны туруордулар, 850-тан ордук компанияны уhаалалы диэн эмтэн туорда быhаардылар. Дойду балыстарынан (state losses) кэлэн эрэр суумата 15 миллиард бат диэн буолар.
Атыылаhар кистэлэн суох сокуоннаах суолтар
Тас дойду дьонун сокуоннаах кондоминиум пайын (freehold title) туттар бырааба баар, тек эрэ соҕотоо дьиэ бэйэтин квотата (тас дойду дьонугар 49% диэри эрэ дьиэ бары кэрчиктэрин) кыайдыаттарын кэриэн.
2024-2025 сылларга бас-былас 1 гектар (1 рай, 1600 кв.м) диэри тас дойду дьоно сир ылар бырааба туhунан бырайыак хапхаллара, 40 миллион бат хаhан да инвестиция кыайдыаттара наада диэн этэ, ол эрээри бу бырайыак политика ситимэ кэлэн, олохтообот хаалла.
Нуумэ схематын кэспит киhи 1 миллион баттан диэри эмтэн туорда быhаарыллар, 3 сылтан диэри хаайыллар, уонна Земля Департамена быhаарыытынан 180 хоноктон устата малларын эмтэн атыылаhар (forced sale) эбиллэр.
Хайдах хаайыыттан сылтаан, атыs малалар хайдах ситимнэнэллэрий?
Земля Департамена малы 180 хоноктон устата эмтэн атыылаhар (forced sale) диэн бирикээс таhаарар. Хаhаайыны бэйэтэ атыылаhан кэбиспэтэҕинэ, дьиэ аукцион5а тахсар. Аукцион суумата сыаhар (эмтэн, туорда ыйан) хаhаайыгар кэлэр, ол эрээри аукцион сыаната market сыанаhа5а тэннэри бачыы кыайдар.
Кэпсэттэрбит: атыылаhааччы сорудахтара
Тас дойду дьоно 2026 сыл5а Тайландка дьиэ атыылаhан ылаллара сокуоннаахтарый?
Тас дойду киhитэ дьиэ туттубут сирдьин туора сокуоннаах ылар кыаҕа суох. Сокуон олохтоохтор эрэ сир хааллартаах, тас дойду дьонугар сир хааллартара боппуруучаны боппот. Сокуоннаах суолтар: дьиэ бэйэтин туран, сир баhын ырыытар лиз-нэн туран, эбэтэр Тайланд ойохтоох буолан ыстатыстикаара кэриэн атыылаhар. Кондоминиум - атыс баhа, freehold туhунан сокуоннаах ылар кыахтаах.
Нуумэ схемата туттар түгэн туох барыс дьайыыны хабанар?
Барыс дьайыы улахан. Малларын хаайдараллар, уголовнай эппиэккэ тардыллаллар, ол эрэ буолбатах - атыылаhааччы толору нуумэ пайщиктарыттан тутулуктаах буолар. Бу Тайланд 'сирдьиттэрэ' сокуоннаахтык компанияны туттар, диэн быhаарыы биэрэр, малларын атыылаhа кыахтаахтар эбэтэр дирекция кыайаллаах ыраатыахтара. Кэпсэттэн, суут көрсүкэлэрэ ыраас дойду боппуруута онордулар.
Былаас органнара тохтообокко тэриэйдиигин холбуу эрэрэ туох сылтаннаахтарый?
Баhаас түмэлээх сылтаннар холбоспуттар. Дорообо дьиэ сыаналарын тахсыыта журналистарын, дьон куустарын тардыбыта. Парламентка 'сирдэри тас дойдуга атыылаhар' кэрбитин туhунан политика этии кэлэн эрэрэ. DSI эмиэ эбии финансировани, туора-туора структураны хата суолу тардар цифра тэрилтэлэри ылбыта, буойаннар этэрдэ дьэ Бангкоктан Пхукекка, соҕуруу арыыларга ыйыллан барар пуонсата дьайыы.
Бангкок хайа кварталларын тэриэйдииллэрий?
Атыылаhар эргин соҕотоҕо сыл4а атыылаhар кварталлар тэриэйдиигэ тахсаллар: Сукхумвит, Сатхорн, Тхонгло, эмиэ Банг На, Рамкхамхенг эргиннэрэ дуоьастаах поселока (moo baan). 20 миллион баттан ордук сыаналаах эргин баары бары автоматтык тэриэйдииллэр.
Лиз (лизхолд) кыаhахтаах суолай?
Уhуннук лиз (30 сыл + суолэ уhааhын кыаhа) сокуоннаах инструмент, Тайланд сокуонунан бигэргэммит. Бастакы 30 сыл толору кыахтаах. Иккис уонна үhүhүс уhааhын хаhаайын арыгы дьайыыттан, договорга суруллубуттан тутулуктаах, ол иhин юрист арыайдаах даана толору диэн-курдук чэпчэки боппуруутун туран, договоры туттар наада.
Бу дьайыы Китай инвестордарын эрэ хабанай?
Суох. Сокуон барыта тас дойду дьоно ситимэ, ким да таhааран биэрбэт. Урут Россиятан, Европаттан, Австралияттан кэлбит дьону кытта, ордук Пхукетка, Ко Самуйга суруллубут кэпсэттэн буолуохтара. Китай сетьы улахана, ол сакытылаах хабар оруммута, ол эрээри тэриэйдиигин механизма туора туттар, Пхукетка, Пханг Нгаҕа, Крабитэ иккис пуонсата дьайыылар ону бигэргэттилэр.
Инвестор бэйэтин каапиталын сокуоннаахтык хайдах харыстанарый?
Үс наада баар. Бастаан кондоминиуманы freehold-нэн, 49% квоталаах эрэ, атыылаhааргын. Иккис буолан, вилла кыайдак буоллаҕына - юрист тапталан ырыытар лиз структурат тутуохтаах. Үhис буолан, дьиэ атыс аайы туора адвокат (девелопер кытта ыраас), ким да сибээссиз, кэнтуруус (due diligence) толору быhаарыахтаах.
Түмүк туhугар
Бу дьайыы бэрт куорсунан буолбатах - Тайланд былаас органнарын систематическай политикатыгар киирэр. Бу5а диэри10 сылларга дьайаллаах нуумэ структуралар билиин баттарар инвесторга ылынар кыаhа суок баhас дьайыы буолан эрэр. Бангкокка, эбэтэр арыыларга атыылаhар инвестор туhугар бэрт кистэлэн сир - соҕотох сокуоннаах суолу туттар. Тайланд рыногун атыылаhар эргин баhас туhалаах: кондоминиум рента ставкатыгар сыл аайы 5-7% ситэр, атыс сыаната Сингапурга эбэтэр Гонконг4а ырыахтара кырата. Тек эрэ, каапитал харыстабыла - тохтоох договор структуратыттан сатааhан барар. Дьиэ-уот Тайланд компаниянан харыстанан, бу боппуруучалары юристаргытыттан сатаан быhаартаныахтаргыт баар.
Сурук чыпчала: International Investment