Саха дойдутугар кыһын куйаастаах Таиландка дьиэ атыылаһыы туһунан санааҕын кыалларыгар тиийэрин сөп. Ол эрэн маны билиэхтээккин: Таиланд тас дойдулаах инвестордарга сирин хааччыйар - бу 2026 сылга туохтаах эрэ буолбатах, кэрэ дьонугар сокуоннаахтык дьарыктаммат иликтэр.
Биир боппуруоска чуолкай хоруй: Тас дойдулаах инвесторга Таиландка сирдээх дьиэни (вилланы) толору баайынан ылыы аналлаах сокуон суох. Кондоминиум квартираны эрэ дуоһуна бастакынан (фриходтуу) ылыахха сөп, ол да буоллар биирдии дьиэ аймаҕын харыстааһынын 49% хааччахтааһынынан. Бу боппуруоһу дириҥник өйдөбүт иннинэ Таиландка ахча уурара - ыарыыхтааһын.
Тас дойдулааҕар Таиланд тугу арыйар?
Таиланд Хотугу-Илиҥҥи Азия чиэппэр тас дойдулаах дириэктэй инвестициялаах 4-с миэстэни ылар. 2025 сылга Таиланд банкын бэлиэтиитин быһыытынан тас дойдулаах инвестиция 15 миллиард АКШ дуолларын ааспыт - электроника, аптомобиль промышленноһа уонна сыыйа экономика баһылыктаан. Завод туттуохха, тэхнологическай бизнес аһыыхха - бу суолтаах биллэр. Ол эрэн ол заводтан сэпкэ тур дьиэни ылыыга сокуон суоҕа.
Бу - Таиланд парадокса: тас дойдулаах инвестор фабрика тутуо, ол эрэн кытта сэпкэ дьиэни ылыахха кыах суох.
Сокуон быһаарыыта: туохха сөп, туохха суох
Тас дойдулааҕар тутулуктаах ылыы (фрихолд)
Таиланд Сиртэн туттуу сокуона (Land Code Act, 1954) тас дойдулаахтар сирдээх дьиэни баайынан ылыытын хааччыйар. Исключение суох - вилла буоллун, таунхаус буоллун, сир кытта атыыланар дьиэ буоллун - барыта тас дойдулааҕар сабыылаах.
Кондоминиум эрэ - тас дойдулааҕар фриходтуу ылар кыах баар биирдии аналлаах дьиэ сорудаҕа. Таиланд Кондоминиум Сокуонунан (1979, уларытыллыбыт) биирдии дьиэ аймаҕын аан бүтүн оноруллубут сиирин 49%-ын тас дойдулаахтарга атыылыахха сөп. Ол хааччах тиийэн баран - хаалбыт квартираларга 30 сылга эрэ тас дойдулааҕар аренда (лизхолд) суобаска турар.
Аренда суобаска (лизхолд)
Сир аренда суобаскаларын Сир дьиэтигэр бигэргэтиилэрэ 30 сылынан хааччахтаан. Атыылааччылар 30+30 эбэтэр 30+30+30 саҥа суобаска тэлгэтиини ааттыыллар - ол эрэн бу бэриниилэр сокуоннааҕы ирдэбилинэн бигэ буолбат. Сир ыйытыгын саҥа баһылыга кэлиэн иннинэ суобаска тэлгэтиини хааччыйыыны хоту аттараары кыахтаах.
Сыыппаратаах-кистэлэҥнээх тала: сокуон хайдах эрэ туорарга кыһаллыы
Тайыгар хомпааныйата иһинэн ылыы (номинэ ыстырыктыыра) - кэлэ-кэлэ туттуллар, сокуоннааҕы ыарыыхтааһын баар схема. Тас дойдулаах директордаах тайыгы хомпааныйата сири ылар - уонна хомпааныйа акционердара номинал быһыытынан тайыгы сиргэ кэлэн тэлгэтиллиэхтэрин кэтэһэллэр.
Маны оҥоруохтааххын суох, тоҕо диэтэххэ:
- Таиланд Сир дьиэтэ 2023 сылтан сиртэн туттуу хомпааныйаларын акционер структурыларын быраабарын кытта бэрэбиэркэлэнэн эрэр.
- South China Morning Post сурунаал этиитинэн, 850-тэн тахса хомпааныйа номинэ схемаҕа кыттыбыт буолан судаарыстыбаннай кытаанах соруктааһынга туттулунна, ситиһиллибит кутталлаах сэптэрин ыйыытынан 15 миллиард бат.
- Тас дойдулааҕы Тыыннааҕы Дело Туттуу Сокуонун быһыытынан 1 миллион батка тиийэр хоруу уонна уопсайга хаайтарыы кутталлаах.
- Атыылаһыы аннулируйдуллуон кыахтаах - ахчаҕын, дьиэҕин барытын сүтэриэхтин.
Ахсааннааҕы чиэппэр бэлиэтэмнэр
| Хайысха | Туох буолара |
|---|---|
| Тас дойдулааҕар фрихолд | Кондоминиум эрэ, хааччах 49% |
| Сир лизхолда | Хас да 30 сыл, тэлгэтии бигэтик хааччыйыллыбат |
| Аҕалтыы налога | Баалланыллыбыт сыанаттан 2% |
| Марка диьиэтэ | 0.5% |
| Бизнес налога | 5 сыл иһигэр атыылааһыҥҥа 3.3% |
| Инвестиция квота 75% | Быһаардылла иликтэр, 2026 с. тумус биллибэт |
| Тайыгы банкыгар ипотека | Тас дойдулааҕар 6-8% сылга |
Пхукет уонна Паттайяҕа туох баарый?
Тас дойдулаахтар кыттыытынан бүтүн Таиланд кондоминиум атыыларын 60%-а Пхукетка уонна Паттайяҕа ыытылла. Ол аата - ити хотугулар дьиэ аймахтарын тас дойдулааҕар 49% квота кылаас кылааска мас таарыйар эрэ буолан эрэр. Сыаналаах бэлиэтэмни талбытыгар, туох кыах баарын Сир дьиэтиттэн хостуон наада.
Пхукет уонна Паттайяҕа вилла арендатынааҕар бэрт дохуот сылынан 6-8% кэрэтэ буолуон сөп, кондоминиум дохуота сылынан 4-6% кэрэтэ. Ол эрэн вилла лизхолдтааҕар ылыллар буолла да, суобаска ааста биирдии сылга аны атыылаһыыга сыаната аллараа тардыллар - кондоминиум аналлааҕы бырааба ол курдук сыаната аллараллыбат.
Дьиэни тас дойдуттан ахча ыытыы уонна ипотека
Кондоминиум кылааска толору баайынан ылыыга FETF (Foreign Exchange Transaction Form) анаан биэрэр наада - ол Тайыгы банкыттан тас дойдуттан кэлбит батка конвертэринэн биэриллэр дакаамыын. Ол суокунна тас дойдулааҕар аат дьиэ кылаастанарыттан ааспат.
Тайыгы банкыттан ипотека - сокуоннааҕынан кыалыы, ол эрэн олус кыра чаастаах. Тас дойдулааҕар ипотека ааспытынан 6-8% сылынан биэрэр, тайыгы гражданинар 4-5%-ка ылар. Сингапур эбэтэр Гонконг балыксыттарын боппуруоска быһаарыахтарын кыахтаах.
2026 уонна онтон ааспытынан: туох уларыйыан сөп?
Пэтонтарн Шинаватра уонна бырабыытальыстыба дьарыктааһыннарын иһигэр ейлэппит - тас дойдулааҕар кондоминиум квота75%-ка тиийэр быыбарга, ол эрэн ойуурдаах экономическай зоналарга. 2026 сыл ортотугар парламент иннинэ официальнай биил таарыйыллыбыта суох.
2024 сылга 99 сыллааҕы лизхолд туһунан биил дьокуускайдаммыт эрэ, парламент комитетыгар тохтотулунна - националистическай хомуйуулар баһылыыны тохтотторбуттар. Ити, туохха да буолуой, сокуон уларыйыытын ыарахан буоларын бэлиэтиир.
Тиийиилэринэн таластаһыы: Таиланд хайдах баарый?
| Дойду | Тас дойдулааҕар туох баарый |
|---|---|
| Таиланд | Кондоминиум фрихолд 49% хааччахтаах; сир лизхолда 30 с. |
| Вьетнам | 2015 сылтан квартира фрихолда 30% хааччахтаах; дьиэ лизхолда 50 с. |
| Малайзия MM2H | 1 миллион ринггиттэн (байлыктааҕынан 220 000 АКШ дуолл.) атыылаһыы |
Таиланд икки сиэбиннэ Вьетнамтан уонна Малайзиятан хааччахтааҕынан. Ол эрэн Пхукет курулдьутугар кэтит кондоминиум маркета уонна арендаттан дохуот ордук-ордук инвестор интэриэстэрин тардар.
Саханы хайдах быдьыйар кэриэтэ эрэлдээх суол?
"Дьиэ-уот Тайланд" бырааһынайдара Пхукетка инвестиция оҥорор сахалар кытта үлэлэһэллэр. Балыксыттар этиилэринэн, 2026 сылга эрэлдээҕэ суол - тас дойдулааҕар квота сылдьа иликтэр уонна суруллуу баалланыллыбыт бэлиэтэмни тас сокуоннаах юристтан бэрэбиэркэлэтэн фрихолд кондоминиум ылыы. Девелопер бэриллибит юрист эмэ суолтала суох - бэйэҕэр тус юрист булун.
Вилла лизхолду - сокуон хааччахтааһынын уонна тэлгэтии биллиилэрин толору өйдөтөн ааспыт кэнниттэн эрэ тутар.
Ыйынньык: Bangkok Post