Сахалыы санааны быһа таппытым: Тайланд дьиэ кэргэттэрин онтулара аҕыйаата диэн иһитиннэрини истэн, 'оо, ыраахтааҕы дьоно арыылаах буола сылдьаллар быһыылаах' диэн сананыаххыт сөп. Оттон бу сыыс саната. Оруобуна аны, банктар икки илиилэрин ыгыы диэки барбыттар, онон Тайланд дьонугар харчы биэрии кыттыгаһа кыараабыт. Дьиэ-уот атыылаһааары сылдьар биһиги, Саха дойдутуттан Тайланд сирин кэрэтин кэтэспит киһиэхэ, бу балаһыанньа туох суолталааҕын оҥорсон көрүөҕүҥ.
Кылгас хоруй: тугу билэн ааттаах
Тайланд Банката биллэрэринэн, дьиэ кэргэттэр онтулара ВВП-гэ ааттарынан 90,8% чыпчаалыттан (2021 сыл) 2026 сыл эрдэ 86% аннынааҕар түспүт. Бу түһүү ыал доход улаатыытыттан буолбатах, банктар криэдиит биэриини кытаанахтык хааччахтаабыттарыттан. Тайланд кыраныыссатыгар сыаналыыр банк процената билигин 2,25% тэриллибит, оттон эт бастыылаах кыраныыссатыгар Тайланд оҕолоро аныгы дьоҥҥо биэрэр ипотека процентата 5,5-7,5% сылга тиийэр. Атыылаһааччы, чэйник холбоһуктаах, кыраныыссаны биир да наада суох атыылаһааччы, билигин бэйэтэ кэпсэтэн сыаналаах атын сирдиэн уруккутуттан ордук эрэйдээх балаһыанньаттан үлэлии сылдьар кыахтаах буолла.
Хайдах бу барыта тахсыбытай: суолталаах фактар
Тайланд Банката үс кварталыгар устата дьиэ кэргэттэр онтуларын ВВП-гэ ааттарынан түһэн испиттэрин туоһулуур (Тайланд Банкатын кыраныыссаны политикатын дакылаата). Ипотека туһунан быйылгы соруйуулар аахпат буолар кээмэйэ 2024 сылтан 15-20% үрдээбит диэн сыаналанар. Иккис уонна үһүс дьиэҕэ (LTV лимит) сыаналаах суомматтан 70-80% аннынааҕар кыраныыссаны хааччахтаан хаалларыахтаах. Бангкокка атыыламматах кондоминиум оскуолалара (unsold stock) 65 000 биэрдэ ааспыт, ити Дьиэ-Уот Дьаапталар Дьиэтин (AREA) сыаналааһынынан.
Бангкокка саҥа тутуу кондоминиумун орто сыаната округтан тутулуктаах эбит 120 000-180 000 THB кв.метргэ, оттон бастыылаах кыраныыссаны атыылыыр компаниялар кыраныыссаны олохтоон ыытар атыылаһааччыларга бу сыаналара кв.метргэ 100 000 THB-тан үрдэ турар. Ыраахтааҕы дьон дьиэни үлэлиир 49% квота быыһыгар атыылыыр кыахтаах (49% foreign ownership quota хас биир дьиэ туттарыгар), уонна бу квота билигин Тайланд дьонун куруутун кэпсэтэрин наадатыгар түргэнник толору бигэргэммэккэ турар. Атыылыы компаниялар кэлии кэпсэтэн, түбэ айыытын уратыын ыгыма олорон, барыытын 36 ый тиийэр устата процент суох тэлбэ иннин киллэрэ сылдьаллар.
Пхукет билигин Тайланд дьиэ-уот базатын иһигэр эрэ дойдулуу дьон кыайаллар атыылаһаллар курдук сир буолла, ыраахтааҕы дьон иккис дьиэ, эт бастыылаах бордьу, ити эбэтэр дэлэйинэн көстөр Тайланд атын күрдьэктэрин балаһыанньатын соҕотоҕун кыайар туйгуналарынан таарыйтарар.
Онтулара тахсарын туох тэрилиннэрий: чуолкай холобур
Сокуоннаах, банктар итинник кыраныыссаны хааччахтаабыттарыттан ыраахтааҕы дьон онтулара тахсыбат, оттон дьоно харчы аллара сылдьар кыаҕа кыараабыт. Тайланд дьиэ кэргэттэрэ ыаллар курдук буолбатах, кинилэр эрэ криэдиит ылар кыаҕа суох буолбуттар. Бу барыта Тайланд атыылыы соҕуруу маркетыгар (mass-market) хайаан да тахсар: сыаната 3 миллиона THB-ка тиийэр дьиэлэргэ атыылааһын кыайыгас буолла.
Кондоминиум сыаналарыгар ыраахтааҕы дьоҥҥо туох биллэр
Атыылыы компаниялар ырак атыылааһыны бустар туох да суох, оттон харыс бордьуларынан кэпсэтэллэр: чэлгийэрдэ мебель тэрилиннэ биэрии, гарантированнай прокат хаамыытын кɵчɵр биэрии, устата тэлбэ кэмнэрин узатыы. Онтон бэйэтэ сыаналаах бигэ сыанатыттан эбии түбэс дьалхаанан 5-12% тиийэ хаалыахтаах, ол проект уонна тутуу этабынан тутулуктаах.
Ыраахтааҕы дьон банкаттан ипотека ылыахтарын сɵбɵй
Теориятыгар суон, олоххо тахсарыгар кɵстɵн да суох. Эрэ хаартылаах банктар (UOB, ICBC Thailand) резидент буолбатах киhи соруйуутун толкуйдаһа сылдьаллар, онон эрэйдээх балаhыанньалара: тэлбэ иннин 30-50%, сылтан-сылга процент 6-8%, тэн Тайландка эбэтэр банк сирин дойдутугар доход туоhулуура наада эбит.
Тайланд Банкатын процентыгар эрдэрэн эрэйиэххит суоҕун туhунан
Тайланд Банката саамай кыраадыынан хамсанан испэккэ турар. Регулятор кыраныыссаны политикатын процентын 2,25%-ка 2025 сыл түмүгэр аҕыйаппыта, оттон ити кэлин да аҕыйыа даҕаны, инфляция уонна бат курьеринэн тутулуктаах. Процент аҕыйаата эрэ да, банктарга кыраныыссаны биэрии эрэйин соробунан баайдары туттарыахтарын соруйар туох да таабаллыма суох, онон ипотека тахсыбыла билигин наадалаах кɵрдɵн олоруо суоҕа.
Бангкоктааҕы округтарыттан хайата эмиэ хаараҕын аҥый
БТС уонна МРТ саҥа кɵтɵнɵн тардыллыбыт округтара, ол устата Тайланд орто уон дьоно ортотугар олоҕуран тутулла сылдьыбыт округтар, ыгыны хаалла сылдьаллар: Bang Na, Bang Sue, уонна Rangsit саамай хараарбыт. Оттон киинниттэн турар Sukhumvit, Silom, Sathon дойдулуу дьон куруутун баартан тутулуктаах, эрэйдээхтик эрэ кɵрдɵрɵллɵр.
Бангкок уонна Пхукет хайдах атыннарын
Пхукет ыраахтааҕы дьоҥҥо тобулда орто сыаналаах уратытык тэриллибит. Дойдулуу буолбатах атыылаһааччы туунуулара айартан барах кыраныыссатыгар сыл 40-60% атыылааны тиийэр. Бу барыта Тайланд дьонугар кытаанах криэдиитыттан Пхукет тɵhɵ да табараах тардылла илик буолуон биллэр. Сыана бас тэрилинэн доллар, евро курула, туризм түбэлтэлэрэ буолар.
Кытаатан испит криэдиит быраабылатыгар тугу дьаалаах кɵрдɵрɵр
Компанияны, харчы бас түбэлтэлэрин сɵптɵɵх кɵрдɵн олорго наада. Атыылааны кɵрдɵк, эрдэ да эрэйдээх компаниялар тутуу кэмнэрин кинилиэн эбэтэр аныгы толору аадыгыны хаалларыахтаахтар. Дакаастамматах баайдары ыытымыылааш, атыылаах дьиэлэр хас атын толорулуннар кэрэс кɵрдɵн олоруу наада. Кыайар атыын кыныта тутуу саҕалаанытыгар 50%-тан аҕыйах эрэ атыылаанна буолбат сурах бэрт эрэйдээх сорук курдук кɵрдɵллɵ.
Оскуоланан суоммалар: прокат ылар кыахтаах дуу?
Бангкок кондоминиумугар прокат кинигэтэ сыл 4-6%, Пхукет менеджердиин квартиратыгар 5-8% тиийэр. Компаниялар билигин кэпсэтиигэ бэлэмнээх буоларынан уонна Тайланд дьонноровун конкуренция аҕыйаанан, билигин кɵрдɵн, бэйэтэ киллэрэн, сирдээх бииир кɵрɵɵри сылдьар кэмэ сɵп.
2026 сыл 2-с аҥааратыгар туох баар буолуой
Маркеттиин сыаналаах кɵннɵрдɵр Бангкокка саҥа проект таhаарыы сыл кэлиэр диэри 10-15%-ка түсэрин бигэргэтэллэр. Итинник саҕаайар, сыл түмүгэр саҥа предложение кыайынан алгылыахтара, орто устата сыаналара тɵhɵ да тутулуктаах туруон куруутун ситимнээх бигэ сыанаталар. 3-5 сыл харчытыгар олоҕураммыт инвестор итинник туругу орто эрэй, орто ыытыы кыахтаах кыраныыссалаах сир курдук ылынар кыахтаах.
Биһиги, Дьиэ-уот Тайланд команда, эйиэхэ Пхукет уонна Тайланд атын сирдэригэр туох сыаналаах, эрэйдээх дьиэ-уотун булларга кɵмɵлɵhɵɵн.
Сурукка тахсыбыт: The Business Times