Кылгас туттарыы
Тайланд бэйэлэнии кыайыытын биэрии (transfer fee) уонна ипотека регистрацията сыаныгар олус улахан сыллаан оҥордо. Бу сыл, 2026 сыллаахха, Пхукетка эбэтэр атын өрүскэ фатир атыылаhар киhи бу быраабылаhыы туhугар олус улахан харчы быыhанар кыахтаах. Оруобуна ол туhунан кэпсиэхпит.
Бу үйэ тухары биир сыа: транспорт (регистрация) сыаната 2%-тан 0,01%-ка тYстэ, ипотека регистрацията сыаната 1%-тан 0,01%-ка тYстэ. Холобур, 10 мөл. батка сыаналанар кондоминиум иhин, бу иккис сыла эрэ 300 тыhыынча бата чугас курдук харчыны кыайыахха сөп.
Бу тыа сурт саҥа тыын буолбатах. Бангкок 2019 сылтан ыла куруук маннык быыhааhыннары биэрэн кэлбитэ, ар5аа бэрдэ бэрдэ буолар кэмнэри уонна сыана таhымын анаан оҥорон. Ол эрээри 2026 сыллаах халыып итинник онноон-туран биир туспа: Тайланд Правительствота 0,01% сыаны 2027 сыл ыам ыйын 30 кyнYгэр диэри уhатта. Оттон ол гынан баран, атыылаhаачыга оруобуна тыал уонна кэпсэл кэмэ буолуохтаах, тYргэнник эрэ кэмнэри уhуга суох буолбатах. Иностранец инвестор, кондоминиум фатира атыылаhааччы, эмиэ бу быраап уустуктарын тайландецтар курдук ылар.
Хайдах туттарыллыбыт быыhааhын - сурук-бичик суолтата
- Транспорт (регистрация) сыаната - 2%-тан 0,01%-ка тYспYтэ, сыаналанар (appraised) сыанатыттан ыла эҥин.
- Ипотека регистрацията сыаната - 1%-тан 0,01%-ка тYспYтэ.
- Бу быыhааhын 7 мөл. батка диэри сыаналанар (курдьуу атыылаhар сыана эмиэ, сыаналанар сыана эмиэ) фатыр туhугар оҥоhуллар, ипотека суумата эмиэ биир иистэммит быраапка 7 мөл. батка диэри.
- 5 мөл. батка сыаналанар фатирга - барыта харчы быыhааhын 149 500 бата курдук (АХШ доллардаах 4 200 курдук).
- Бу халыып 2027 сыл ыам ыйын 30 кyнYгэр диэри уhанна - урут кэлэн турар кыратык кэмнэргэ холоотоххо, бу оруобуна бэрт улахан бирикэс.
- Быыhааhын биир туhаайыылаах фатыр аайыгар: детач дьиэлэргэ, таунхауска, кондо фатырга, туттарыылаах сир кыттыгас дьиэ дэлэ. Онтон кыраhын киэптиэн (partial interest) атыылааhын бу быыhааhыҥҥа киирбэт.
Тайландка сурт-сурут атыылаhааччы тYргэнник өйдYY турар сыаннара
Тайланд сурт-сурут атыылаhааны норуот сыаннарын аайы иккис ый уонна биэс аргыс сыаннаах: транспорт сыаната (2%), гербовай сбор (0,5%), специальнай бизнес-налог (3,3%, атыылааhын дьиэни атыылаhыы эрэ 5 сыл иhигэр буолуо оноруллар), уонна прогрессивнай ситиэрбит сборо (withholding tax, тYгэн эмиэ таhымнаах). Билиҥҥи быыhааhын транспорт уонна ипотека регистрациятын эрэ таарыйар.
Тайланд Дьиэ-сир Департамена (Department of Lands) фатыр бэйэлэниитин иистэ туттарыы биир бэйэ-суоллаах органыттан, бу орган сыаны айанныыр сыана хаттыы эрэйдэйиитигэр (appraised value) оҥорор, ити сыана оруобуна тYбэhиэ бэлэм суоллаах атыылаhар сыанаттан быhаарыллан ааттаhар.
Тайланд Экономика Министиэристибэтэ бу халыыпы уhатыы туhугар эмиэ киэн быhаарыы оҥорбут: сыл аайы 540 миллиард бата курдук сурт-сурут атыылааhыны бигэргэтиэ, а 305 миллиард бата курдук саҥа инвестиция бу энэрэгэйгэ киллэрилиэ дииллэр.
Иностранец инвестор чинчийии биричик хаамыыта
Иностранец атыылаhаачы кондоминиум маркетыгар олус улахан рольу оонньуур: 2024-2025 сыллаахха, иностранец сыл аайы кондо атыыларыа 14 500 фатыр таhымыгар турбут, а 2025 сыл I квартала кэминэн эрэ 3 919 фатыр киирбит (индустрия статистиката ити курдук эппит). Бангкок, Чонбури, уонна Пхукет ити чугас-чугас бYттYYн эрэ дьулурутук курдук ааттыыр.
Бу бYтYн фатыр сыныйылааhыныгар Пхукет, Паттайа, уонна Самуй ити yс сир иностранец атыылаhааны кондоминиум атыыларыгар бYYТYн улахан кыраны биэрэр. Онон бэйэлэнии кыайыытын биэрии сыанатын тYhэрии, чугастык хайдах тыл-хааны туттарар, ити yс сирдэ саамай кYyскэ ситиhиллиэ дииллэр.
Оттон бу быыhааhын, иностранец атыылаhааны сир, дьиэ бэйэ бэйэлэнэн атыылаhыытыгар кинигэлээхтик кыаллыбат. Иностранец бэйэлэнии кыайыыта эрэ кондоминиум фатыргар 49% иностранец квотата быытыгар туттуллар, оттон сир-дьиэ туhугар лизхолд эбэтэр компания оҥоhуулара туттуллаллар.
Наада сурук: бу быыhааhын специальнай бизнес-налогу (3,3%) таарыйбат, ол атыылаhааны 5 сыл иhигэр атыылыы туран кэлбит атыыга барытыгар туттар.
Ыйытыылар уонна хоруйдар
Ким бу тYhэрилинньик сыаны туттарар кыахтаах?
Быраабылаhыы кимиэхэ да туттар - тайландец эбэтэр иностранец, эйэлэнии буолуохтаах фатыр атыылаhааччыга. Иностранецка ити оруобуна кыраабылаах закон квотата иhигэр бэйэлэнии кыайыылаах кондоминиум фатыры атыылаhарга туттар.
Ханнык фатыр бу быыhааhын иhигэр киирэр?
Бу халыып детач дьиэ, таунхаус, кондоминиум фатыр, туттарыылаах сирдэри барытын хабар, ол эрээри атыылаhар сыана уонна сыаналанар сыана иккиэн 7 мөл. батка улахан буолбатаҕына эрэ. Кыраhын киэптиэн (partial ownership interest) атыылааhын быыhааhыннан хабыллыбат.
Мин чахчы хас харчыны кыайыам эбитэ буолуой?
5 мөл. батка сыаналанар фатырга: транспорт сыаната кыайыыта - 99 500 бата курдук (2% минус 0,01%), ипотека регистрация сыаната кыайыыта - 49 950 бата курдук (1% минус 0,01%), барыта эбилиннэ - 149 500 бата курдук.
Бу быыhааhын кыратык атыылаhан кэлбит (resale) фатырга эмиэ туттарар дуо?
Эбэ, кыраабылаах resale транзакциялара эмиэ бу тYhэрилинньик сыаны туттарар, гынан баран атыылааччы, ол фатыры хас кэм тутта сылдьыбытыттан ыла, специальнай бизнес-налогу эбэтэр гербовай сборы төлүY диэн кыахтаах.
Бу быыhааhын хас кэмҥэ диэри барар?
Биллиilhин ити халыып 2027 сыл ыам ыйын 30 кyнYгэр диэри уhанна - урут кэлэн турбут кэмнэргэ холоотоххо, ити бэрт улахан кэм; урут ол курдук быыhааhыннар ыраас ый эбэтэр биир сыл эрэ туттарыллара.
Бу быыhааhыны девелопер төлэбYрYн план быраабыгар холбуохха сөп дуо?
Эбэ. Девелопер төлэбYр планата уонна судаарыстыба сыана быыhааhына - иккилэри тэйиhэн иhийэр эрэйиик. Сыаны төлYYргэ туттарыы, регистрация кэмигэр төлэнэр, бу тYгэн, оруобуна тэрилтэ тYмYк төлэбYрYн кэмнэн тэҥ буолар.
Ханнык сыаннар уларыйбат?
Специальнай бизнес-налог (3,3% атыылаhар фатыры 5 сыл иhигэр атыылааhыҥҥа туттар), прогрессивнай ситиэрбит сборо (withholding tax), уонна юридическай эбэтэр дью-дилиженс сыаннара - бу бырагырааманан таарыйыллыбат.
Мин атыылаhар кэммэр бу быыhааhын иннин чугас туттар дуо диэни хайдах бигэргэтиэй эбит?
Биллиiлхин статус Тайланд Дьиэ-сир Департамена оруобуна тарҕатар, онтон ол уопсай сорудах, ол Дьиэ-сир Офисыгар (Land Office), регистрация оноhуллуо, оруобуна тYргэнник бигэргэтиллиэн сөп.
Тохтоол: инвестицияҕа сыстыы кэмэ
Араас сыллартан быhаарыллан кэлбит бу быыhааhын, инвесторга фатыры бэрдийэн, дьулуhуулаах быhаарыыны оҥорорго кыайар тыынары биэрэр, тYргэнник эрэ быhаарыныахпыт диэн эрэйдэспэккэ. Тумус фатыры булан, чинчийиитин барытын оҥорбут киhиэхэ, билиҥҥи кэм, 2027 сыл ортоҕор диэри уhанан турар кэм, чугас бигэ хамсааhыны оҥорорго үчүгэй кэм буолар. 150 000-тан 300 000 батаҕа диэри быhаарыллар харчы быыhааhын, судаарыстыба атыылаhааччыга бэйэтэ бэйэтин быыhа биэрбит эбиитин процент курдук саҕаланар. Ол эрээри бу халыып, судаарыстыба уларыппат буолуо дииргэ эрэйдэммэт бэйэ быhаарыыта эрэ, онон эрдэ бигэргэтэн ыларга эрдэ ыытыы саамай мэктиэ буолар.
Эhиги, Пхукекка, эбэтэр атын Тайланд региоҥар инвестиция быhаарыныахтааххыт эбитэ буоллаҕына, Дьиэ-уот Тайланд дьоно эhиэхэ бу тYргэн уларыйар быраап уонна сыана нюанстарын тэҥник өйдөтөн, туох да остолбо суох бигэ дьулурутуулаах фатыр талар туhа буолуохтарын сөп.
Сурукка тirерилиннэ: The Nation Thailand